www.elvita.com.pl
  1. ELVITA
  2. /
  3. Doradztwo
  4. /
  5. uprawy polowe
  6. /
  7. zboża
  8. /
  9. Jesienne odchwaszczanie zbóż ozimych jest najskuteczniejsze

Jesienne odchwaszczanie zbóż ozimych jest najskuteczniejsze

Jesienne odchwaszczanie zbóż ozimych jest najskuteczniejsze

Jesienią czy wiosną – kiedy odchwaszczanie zbóż ozimych jest najskuteczniejsze? Zdecydowanie jesienią. Co prawda konkurencja ze strony chwastów o wodę i składniki pokarmowe jest niewielka, jednak kluczowe znaczenie ma dostęp rośliny uprawnej do światła i przestrzeni. Na skuteczność jesiennego odchwaszczania zbóż ozimych wpływa także stosowanie substancji aktywnych, na które chwasty nie wytworzyły form odpornych. Jak zatem dobrać optymalne rozwiązanie, które zabezpieczy potencjał upraw?

 

Zarówno badania naukowe, jak i doświadczenia większości rolników, wskazują na to, że jesień jest najlepszym czasem na odchwaszczanie zbóż ozimych. Dlaczego tak jest? Czy rzeczywiście chodzi o to, że chwasty stanowią poważne zagrożenie dla zbóż, konkurując z nimi o wodę i składniki pokarmowe w tym okresie? Czy ten czynnik wpływa na wyższe plonowanie zbóż odchwaszczanych jesienią w porównaniu do wiosennej regulacji zachwaszczenia?

 

Konkurencja głównie o przestrzeń i światło

Doświadczenia przeprowadzone w ciągu wielu lat w całym kraju przez instytucje badawcze wskazują, że odchwaszczanie jesienne sprzyja uzyskaniu wyższych plonów. Dzieje się tak, ponieważ zboże wzrastające na wolnym od chwastów polu lepiej się krzewi, a kłos otrzymany z rozkrzewień jesiennych jest dłuższy. Najczęściej posiada także większą ilość ziaren w porównaniu do kłosów z wiosennych rozkrzewień. Powszechnie stwierdza się, że jest to efekt braku konkurencji rośliny uprawnej o wodę oraz składniki pokarmowe. Jednak nie jest to najważniejszy, ani tym bardziej główny powód, do wykonania zabiegu w tym okresie. Co zatem sprawia, że zboża odchwaszczane jesienią najczęściej lepiej plonują? Powodem spadku plonu, tam gdzie nie stosuje się zabiegu, jest konkurencja o światło i przestrzeń, która utrudnia, a niekiedy wręcz uniemożliwia, prawidłowe rozkrzewienie zbóż jesienią, co wpływa na obniżenie plonu.
W tym okresie zboża nie mają wysokich wymagań jeżeli chodzi o wodę. Najczęściej pojawia się spora ilość opadów, więc wody wystarcza zarówno dla zbóż, jak i dla chwastów. Ponadto całą potrzebną dawkę fosforu i potasu, a przynajmniej jej większość, wnosi się pod korzeń roślin już jesienią. Obecność chwastów wymusza na roślinach silniejszy rozwój liści aniżeli korzeni i pędów bocznych. W efekcie otrzymuje się zboża z małą ilością pędów kłosonośnych oraz słabo rozwiniętym i płytkim systemem korzeniowym – nieodporne na silne mrozy i wiosenne niedobory wody.

 

Odchwaszczanie zbóż ozimych jesienią – pogoda sprzyja

Rolnicy często zwracają uwagę na fakt, że wiosną mają problem z wykonaniem odchwaszczania w odpowiednich warunkach pogodowych. Trudniej określić optymalne "okno pogodowe" do zabiegu niż w okresie jesiennym. Natomiast jesienią rolnicy maja do wyboru herbicydy, które można stosować od siewu do nawet końca wegetacji, czyli przez ok. 2 miesiące. Z kolei wiosną czasami dostępnych jest tylko kilka dni na wykonanie zabiegu, a często pojawiające się przymrozki osłabiają działanie chwastobójcze. Jesienne odchwaszczanie nie jest w takim stopniu zależne od przebiegu warunków pogodowych. Dodatkowo w ostatnich latach pogoda szczególnie sprzyja wykonaniu zabiegu w tym okresie (długa i ciepła jesień). Warto również wspomnieć, że jesienią występuje szerszy wybór substancji aktywnych oraz mechanizmów działania, co jest istotne w przypadku unikania odporności u chwastów.

 

Fotografia nr 1. Niezwalczona miotła zbożowa – to efekt zastosowania herbicydu wiosną w nieodpowiednich warunkach pogodowych, w połączeniu z zaawansowaną fazą rozwojową tego gatunku.



 

Jesienne odchwaszczanie zbóż ozimych – większe perspektywy

W tym czasie znakomicie sprawdza się łączenie kilku substancji aktywnych, które pozwala efektywnie wykorzystać zjawisko synergii. W przypadku herbicydów wiosennych czasem może występować antagonizm, czyli osłabienie działania, jeżeli nieprawidłowo dobierze się składniki mieszaniny zbiornikowej. W tym sezonie kończy się pewna epoka jesiennej regulacji zachwaszczenia w zbożach. Nie przedłużono zatwierdzenia uprawniającego do stosowania substancji aktywnej chlorosulfuron (substancja z grupy B, inhibitor enzymu ALS). Statystycznie jest to najpopularniejsza substancja stosowana solo lub w kombinacjach z innymi produktami. Zakupione zapasy herbicydów zawierających chlorosulfuron można zużyć do 1 września 2021 roku. Natomiast w myśl powiedzenia ”przyroda pustki nie lubi" również na rynku herbicydów zbożowych pojawiają się nowe rozwiązania.

 

Najgroźniejszy chwast – miotła zbożowa

W zbożach ozimych najczęściej dochodzi do zachwaszczenia miotłą zbożową, przytulią czepną, chabrem bławatkiem, chwastami piętra niskiego (fiołek polny, jasnoty), a także chwastami rumianowatymi i krzyżowymi (do nich zaliczamy również samosiewy rzepaku). Na zdecydowanej większości gruntów w Polsce występuje miotła zbożowa. Gatunek ten powoduje także największe spadki plonu. Wiechy miotły w fazie nalewania ziarna wychodzą ponad łan, odcinając skutecznie dostęp światła, a we wcześniejszych fazach ograniczają krzewienie zbóż i rozwój pędów bocznych. Z uwagi na wysoką szkodliwość wskazaniem do zabiegu jest zaledwie 10-15 roślin lub 30-40 wiech miotły zbożowej na metrze kwadratowym. Miotła szybko s rozprzestrzenia, gdyż potrafi wytwarzać 20-30 pędów dających kilka tysięcy nasion, które zachowują żywotność w glebie od kilku do kilkunastu lat. Czasami pojawia się również miotła wschodząca wiosną – jest ona mniej inwazyjna, gdyż wytwarza 3-5 pędów, choć przy masowych wschodach również ograniczy plon.

W ostatnim 20-leciu pojawiły się biotypy odporne. Najszybciej uwidoczniła się odporność na herbicydy z grupy B (inhibitory enzymu ALS), w ostatnich latach pojawiła się także odporność substancji z grupy A (inhibitory enzymu ACCazy) oraz C2 (inhibitory fotosystemu II). Powodem powstawania odporności jest przede wszystkim częste stosowanie tych samych herbicydów lub substancji z tej samej grupy chemicznej, o tym samym mechanizmie działania. Wykryto, że geny odporności miotły znajdują się w pyłku, a biorąc pod uwagę obcopylność gatunku oraz przenoszenie z wiatrem, istnieje ryzyko stałego i szybkiego rozprzestrzeniania form odpornych.

 

Wykres nr 1. Liczba gatunków chwastów odpornych na poszczególne grupy substancji aktywnych herbicydów według mechanizmów działania w oparciu o klasyfikację HRAC.


 

Źródło: Number of resistant species for herbicides with selected sites of action. HRAC codes are in parentheses. Note that PSII inhibitors are combined. (With permission of Dr. Ian Heap, WeedScience.org, 2014).

 

Jak uniknąć uodpornień?

Planując odchwaszczanie trzeba pamiętać o rotacji substancji aktywnych – i co najważniejsze, o rotacji mechanizmów działania. Ponadto warto postawić na herbicydy o składzie, na który nie stwierdzono odporności u miotły zbożowej. W ten sposób działania doskonale wpisuje się Areapak Total Pro – gotowy pakiet herbicydowy, który całkowicie eliminuje miotłę zbożową, w tym biotypy odporne, a także kompleksowo zwalcza chwasty dwuliścienne.

 

W skład Aerapaku Total Pro wchodzą 3 substancje aktywne i na żadną z nich nie stwierdzono odporności miotły zbożowej.

 

Odchwaszczanie na długi czas

Substancje aktywne w Areapaku Total Pro są pobierane przez kiełkujące chwasty na każdym etapie wzrostu młodej rośliny. Na początku procesu kiełkowania poprzez pęczniejące nasiona oraz formujący się system korzeniowy, a następnie na etapie wschodów poprzez hipokotyl (łodyżkę podliścieniową), a także rozrastający się intensywnie system korzeniowy. Z kolei krótko po wschodach poprzez młode liście oraz w dalszym ciągu przez system korzeniowy. Pozwala to na szybkie i bardzo efektywne niszczenie chwastów, co gwarantuje zabezpieczenie plantacji na długo przed wtórnym zachwaszczeniem. Dodatkowo długie działanie Areapak Total Pro zawdzięcza łatwej i silnej adsorpcji zawartych w nim substancji aktywnych, poprzez cząsteczki gleby, oraz małej mobilności w podłożu. Dlatego pozostaje aktywny w glebie przez wiele tygodni po aplikacji, co wpływa na utrzymanie wysokiej skuteczności chwastobójczej również w późniejszym okresie.

 

Fotografia nr 2. Długie działanie zabezpieczające przed wtórnym kiełkowaniem chwastów Areapak Total Pro zostało potwierdzone doświadczalnie. Na fragmencie pola bez rośliny uprawnej po jesiennej aplikacji Areapak Total Pro pole pozostało wolne od chwastów do samych żniw.


 

kuteczność chwastobójcza Areapaku Total Pro została potwierdzona podczas badań polowych prowadzonych w pszenicy ozimej w sezonie 2019/2020. Pakiet sprawdził się zarówno przy optymalnej obsadzie rośliny uprawnej: 400 roślin/m2 (ilość wysiewu 145 kg/ha), jak i w warunkach znacznie obniżonej normy wysiewu, gdy obsada pszenicy ozimej wynosiła zaledwie 80 roślin/m2 (ilość wysiewu 35 kg/ha).

Przy niskiej obsadzie spada konkurencyjność rośliny uprawnej w stosunku do chwastów. Pozostawiona wolna przestrzeń to idealne miejsce dla wzrostu roślin niepożądanych, szczególnie jeśli nie zostanie zastosowane odchwaszczanie z użyciem herbicydu o długim i kompleksowym działaniu. Areapak Total Pro zabezpiecza plantację nawet w wyjątkowo trudnych dla działania herbicydu warunkach, jednocześnie optymalnych dla intensywnego rozwoju chwastów.

 

 

Fotografia nr 3. Pełna skuteczność chwastobójcza Areapaku Total Pro została potwierdzona zarówno w warunkach optymalnej gęstości siewu, jak i mocno obniżonej normie wysiewu, gdy zboże nie stanowi konkurencji dla chwastów (doświadczenia własne, Golub-Dobrzyń, czerwiec 2020 r.)



 

Skuteczne i bezpieczne odchwaszczanie

 

Potencjał zbóż ozimych buduje się jesienią. Aby ten proces przebiegał w niezakłócony sposób, zboże powinno wzrastać na wolnym od chwastów polu. Tylko wtedy może się prawidłowo rozkrzewić, gdy nie konkuruje o przestrzeń z roślinnością niepożądaną. Kłosy otrzymane z rozkrzewień jesiennych są dłuższe w porównaniu z tymi, które zostały uzyskane z rozkrzewień wiosennych, co sprzyja wysokim plonom. Dodatkowo odchwaszczanie w tym właśnie czasie jest najskuteczniejsze i najłatwiejsze do wykonania pod kątem organizacji pracy w gospodarstwie, przebiegu warunków pogodowych oraz uniknięcia uodpornień; szczególnie w przypadku miotły zbożowej.

Biorąc pod uwagę rozwiązania, które są przeznaczone do regulacji zachwaszczenia w tym czasie, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na skuteczność zwalczania miotły zbożowej, w tym biotypów odpornych, a także długość zabezpieczenia przed zachwaszczeniem wtórnym. Nie należy również zapominać o chwastach dwuliściennych, których obecność na plantacji ogranicza plonowanie. Takie połączenie zapewnia szybkie i bardzo efektywne działanie oraz gwarantuje długie zabezpieczenie plantacji przed wtórnym zachwaszczeniem. Każda z tych cech wpisuje się w działanie Areapaku Total Pro. Warto również podkreślić, że stosowanie Areapaku Total Pro jest bezpieczne dla upraw następczych. Wynika to ze składu pakietu, który został dobrany w taki sposób, aby umożliwić rolnikom pełną swobodę podczas planowania wysiewu kolejnych gatunku.

Przewiń do góry
Strona wykorzystuje pliki cookies w celach statystycznych.
Dalsze korzystanie z tej strony bez zmiany preferencji dotyczących cookies oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki.
Zgadzam się